Lipjan
Komunë në rajonin e Prishtinës, me Shpellën e Gadimes dhe vendbanime prehistorike.

Çfarë duhet të dini
- Regjistrimi i popullsisë dhe banesave 2024 i Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK) numëroi 55.044 banorë në komunën e Lipjanit.
- Sipas klasifikimit të rajoneve statistikore të ASK-së, komuna ka sipërfaqe 338,41 km² dhe bën pjesë në rajonin statistikor të Prishtinës.
- Tabela geo02 e ASKdata liston 62 vendbanime në komunë.
- Ligji 03/L-041 për kufijtë administrativë komunalë (Gazeta Zyrtare) e përfshin Lipjanin ndër komunat e Kosovës; emri në serbisht në tekstin e ligjit është Lipljan.
- Faqja zyrtare e komunës e përshkruan Shpellën e Gadimes në fshatin Gadime: e eksploruar rreth 1.500 m, prej të cilave rreth 800 m janë të hapura për vizitorë.
- PDF-ja komunale «Visit Gadime» thotë se shpella e mermerit u zbulua në vitin 1966 dhe u hap për turizëm që nga viti 1976; hyrja është në 580 m mbi nivelin e detit.
- I njëjti PDF thekson praninë e kristaleve të aragonitit në galerinë e Aragonitit, temperaturë të brendshme rreth 13 °C në verë (11–13 °C në dimër), tri kate (i mesmi për vizitorë) dhe më shumë se 25 liqene të përhershme.
- Qyteza parahistorike Gradishtë në Gadime të Epërme, në malet e Zhegovcit, është vendbanim kodrinor i eneolitit dhe epokës së hekurit; Baza e të Dhënave të Trashëgimisë Kulturore (DTK) e liston nën mbrojtje të përhershme (E.K. 02-869/73).
- Sipas DTK-së, lokaliteti u hulumtua në 1973–1974 dhe i takon kryesisht grupit kulturor Bubanj–Sallkuca–Krivadoll; në fazën e vonë të hekurit janë gjetur edhe fragmente qeramike greke të importuara.
Fakte të shpejta
- Popullsia (regjistrimi 2024): 55.044
- Sipërfaqja: 338,41 km²
- Vendbanime: 62
- Rajoni statistikor (ASK): Prishtinë
- Emri në serbisht (Ligji 03/L-041): Lipljan
- Shpella e Gadimes: e hapur për turizëm nga 1976
Lidhje zyrtare
Shëndetësia
Numri i emergjencës dhe lidhjet zyrtare për këtë vend. Pa numra telefoni të tjerë — vetëm burime të kontrolluara.
- 194 / 94 — Emergjenca mjekësore · Ministria e Shëndetësisë e Republikës së Kosovës
- Ministria e Shëndetësisë
- SHSKUK
- QKUK
- Qendra Klinike Universitare e Kosovës (QKUK) — Shërbimi terciar kryesor në Prishtinë (SHSKUK).
Udhëzuesi i shëndetësisë (Shqipëri dhe Kosovë) →
Burimet
- Kosovo Agency of Statistics (ASK): Population and Housing Census 2024, final results, Tab. 4.1 (PDF)
- Kosovo Agency of Statistics (ASK): Classification of statistical regions, area by municipality (PDF)
- ASKdata: settlements by municipality (geo02)
- Official Gazette: Law 03/L-041 on Administrative Municipal Boundaries, Art. 5 (Albanian and Serbian texts)
- Municipality of Lipjan: Shpella e Gadimes page
- Municipality of Lipjan: Visit Gadime information PDF
- Kosovo Cultural Heritage Database (DTK): Gradishtë prehistoric settlement, Gadime
- Official municipal website of Lipjan